توسعه دهنده نرم افزار چیست؟ وظایف، مهارت ها و مسیر شروع

شناخت نیاز کاربر و تحلیل مسئله

پیش از شروع کدنویسی، باید مشخص شود نرم افزار قرار است چه مشکلی را حل کند. توسعه دهنده با کمک اعضای تیم، خواسته های کلی را به رفتارهای قابل پیاده سازی تبدیل می‌کند. برای مثال، درخواست «گزارش فروش بهتر» کافی نیست. باید روشن شود کاربر به گزارش کدام دوره، چه نوع دسته بندی و چه سطحی از جزئیات نیاز دارد. پرسیدن این سوال ها احتمال ساخت قابلیت نامناسب را کاهش می‌دهد.

طراحی راه حل و ساختار نرم افزار

در این مرحله، درباره نحوه ارتباط بخش ها، ساختار داده ها و مسیر انجام عملیات تصمیم گیری می‌شود. میزان مشارکت توسعه دهنده در طراحی به تجربه و مسئولیت او بستگی دارد.

یک طراحی مناسب باید علاوه بر نیاز فعلی، امکان اصلاح و گسترش برنامه را نیز در نظر بگیرد. البته این موضوع به معنای پیچیده کردن بی دلیل پروژه یا پیش بینی تمام نیازهای احتمالی آینده نیست.

کدنویسی و پیاده سازی قابلیت ها

توسعه دهنده با استفاده از زبان ها، کتابخانه ها و چارچوب های مناسب، رفتار موردنظر را پیاده سازی می‌کند. خوانایی کد، مدیریت خطا و هماهنگی با ساختار پروژه در این مرحله اهمیت دارند. کدی که فقط یک بار اجرا شود، لزوما برای استفاده واقعی آماده نیست. برنامه باید ورودی نامعتبر، اختلال ارتباطی و سایر حالت های مرتبط را نیز مدیریت کند.

آزمایش و رفع اشکال

توسعه دهنده عملکرد کد را بررسی می‌کند و خطاها را برطرف می‌سازد. بسته به پروژه، این بررسی می‌تواند شامل آزمون یک تابع، ارتباط چند بخش یا یک فرایند کامل کاربری باشد. برای مثال، در قابلیت ثبت سفارش باید بررسی شود که ارسال دوباره درخواست، سفارش تکراری ایجاد نکند یا موجودی ناکافی به درستی مدیریت شود. متخصصان آزمون نرم افزار نیز ممکن است در کنار توسعه دهندگان روی کیفیت محصول کار کنند.

نگهداری و بهبود پس از انتشار

انتشار نرم افزار پایان کار نیست. گزارش کاربران، تغییر نیازها، خطاهای کشف شده و مشکلات عملکردی ممکن است اصلاح برنامه را ضروری کنند. توسعه دهنده باید هنگام تغییر یک بخش، اثر آن را بر سایر قسمت ها نیز بررسی کند. گاهی بخش مهمی از کار، شناخت و اصلاح کدی است که پیش از او نوشته شده است.

مستندسازی و همکاری با تیم

توضیح نحوه اجرای پروژه، ثبت تصمیم های فنی و مستندسازی ارتباط میان بخش ها، همکاری را آسان می‌کند. توسعه دهنده همچنین در بررسی کد همکاران و گفت و گو درباره راه حل ها مشارکت دارد.

توانایی توضیح یک تصمیم فنی به زبان قابل فهم، برای همکاری با مدیر محصول، طراح و اعضای غیر فنی تیم اهمیت زیادی دارد.

توسعه دهنده فرانت اند

توسعه دهنده فرانت اند بخش هایی را پیاده سازی می‌کند که کاربر در مرورگر مشاهده می‌کند و با آن ها تعامل دارد. نمایش اطلاعات، رفتار فرم ها، مدیریت وضعیت صفحه و ارتباط با سرویس های پشت صحنه از وظایف اوست. این نقش با طراحی گرافیک یا طراحی تجربه کاربری یکسان نیست. توسعه دهنده معمولا با طراح همکاری می‌کند و باید رابط را از نظر عملکرد، دسترس پذیری و نمایش در اندازه های مختلف صفحه بررسی کند. اگر به بخش طراحی وب نیز علاقه دارید، آشنایی با مسیر یادگیری طراحی سایت به بررسی این حوزه کمک می‌کند؛ البته وظایف طراح و توسعه دهنده فرانت اند یکسان نیستند.

توسعه دهنده بک اند

توسعه دهنده بک اند روی منطق سمت سرور کار می‌کند؛ مانند بررسی مجوز دسترسی، پردازش درخواست و ارتباط با پایگاه داده یا سرویس های دیگر. برای مثال، پنهان کردن دکمه حذف برای یک کاربر کافی نیست. سمت سرور نیز باید بررسی کند که آن کاربر اجازه حذف اطلاعات را دارد یا خیر.

توسعه دهنده فول استک

توسعه دهنده فول استک توانایی کار در هر دو بخش فرانت اند و بک اند را دارد و می‌تواند ارتباط آن ها را درک و پیاده سازی کند.

فول استک بودن به معنای تسلط کامل بر تمام زبان ها، پایگاه های داده و ابزارهای زیرساختی نیست. این عنوان معمولا به توانایی کار در بخش های اصلی یک مجموعه فناوری مشخص اشاره دارد.

توسعه دهنده موبایل و دسکتاپ

توسعه دهنده موبایل باید علاوه بر منطق برنامه، محدودیت هایی مانند مصرف باتری، اندازه صفحه و تغییر وضعیت اتصال را در نظر بگیرد. توسعه دهنده دسکتاپ نیز با موضوعاتی مانند نصب، به روزرسانی، دسترسی به فایل ها و سازگاری با سیستم عامل روبه رو می‌شود. این برنامه ها ممکن است محلی، متصل به سرور یا ترکیبی از هر دو باشند.

مبانی برنامه نویسی و حل مسئله

متغیر، شرط، حلقه، تابع و ساختار داده از پایه های یادگیری هستند. هدف فقط حفظ دستورها نیست؛ باید بتوان یک مسئله را به بخش های کوچک تقسیم کرد و برای هر بخش راه حل قابل بررسی نوشت.

برای مثال، پیش از ساخت یک سامانه سفارش، می‌توان محاسبه مبلغ، اعتبارسنجی تعداد و بررسی موجودی را به صورت جداگانه تمرین کرد.

کار با پایگاه داده

در بسیاری از برنامه ها، ذخیره و بازیابی اطلاعات بخش مهمی از کار است. توسعه دهنده باید متناسب با تخصص خود با طراحی داده، ارتباط جدول ها، پرس و جو و حفظ صحت اطلاعات آشنا شود.

شناخت تراکنش نیز در عملیات حساس اهمیت دارد. برای مثال، ثبت فروش و تغییر موجودی باید به گونه ای انجام شود که شکست بخشی از عملیات، داده ها را ناسازگار نکند.

کنترل نسخه با Git

کنترل نسخه امکان پیگیری تغییرات کد و همکاری روی پروژه را فراهم می‌کند. ثبت تغییرات، کار با شاخه ها و حل تعارض از مهارت های کاربردی در این زمینه هستند.

داشتن حساب در یک سرویس میزبانی کد به تنهایی کافی نیست؛ توسعه دهنده باید بتواند روند تغییرات پروژه را منظم و قابل فهم نگه دارد.

اشکال زدایی و آزمون

وقتی برنامه درست کار نمی‌کند، توسعه دهنده باید بتواند علت را پیدا کند. خواندن پیام خطا، بازتولید مشکل و بررسی مرحله به مرحله رفتار برنامه، از تغییر تصادفی کد موثرتر است. آزمون نیز کمک می‌کند پس از اصلاح یک بخش، رفتارهای مهم قبلی همچنان درست باقی بمانند.

امنیت و حفاظت از داده

بررسی ورودی ها، کنترل دسترسی و نگهداری مناسب اطلاعات حساس باید بخشی از فرایند توسعه باشد. میزان دانش موردنیاز به نقش فرد وابسته است، اما امنیت را نمی‌توان کاملا به مرحله آخر پروژه موکول کرد.

ارتباط، مستندسازی و یادگیری

توسعه دهنده باید بتواند درباره ابهام ها سوال کند، بازخورد بگیرد و محدودیت های راه حل خود را توضیح دهد. مطالعه مستندات فنی، به ویژه به زبان انگلیسی، نیز دسترسی به منابع اصلی را آسان می‌کند.

JavaScript و TypeScript

جاوا اسکریپت یک زبان برنامه نویسی است و بر پایه کدهای HTML تعریف نشده است. در وب، HTML ساختار محتوا، CSS ظاهر و JavaScript بخش زیادی از رفتار تعاملی را فراهم می‌کنند. جاوا اسکریپت خارج از مرورگر نیز کاربرد دارد. معرفی JavaScript در مستندات MDN

TypeScript با افزودن امکاناتی مانند بررسی نوع ایستا، توسعه پروژه های جاوا اسکریپتی را پشتیبانی می‌کند. انتخاب آن باید همراه با درک رفتار JavaScript باشد.

C# و ASP.NET Core

سی شارپ یک زبان برنامه نویسی است، اما ASP.NET Core زبان نیست؛ چارچوبی برای ساخت برنامه ها و سرویس های وب در بستر .NET است. این چارچوب متن باز و چندسکویی است. معرفی رسمی ASP.NET Core توسط مایکروسافت

Python

پایتون زبانی عمومی است که در حوزه هایی مانند خودکارسازی، توسعه وب و پردازش داده استفاده می‌شود. این زبان از چند سبک برنامه نویسی، از جمله شیءگرایی، پشتیبانی می‌کند. آموزش رسمی Python نباید از توصیف «تفسیری» نتیجه گرفت که پایتون همیشه سریع‌تر است یا هیچ مرحله کامپایلی در اجرای آن وجود ندارد. شیوه اجرا به پیاده سازی زبان وابسته است و عملکرد برنامه نیز به عوامل متعددی بستگی دارد.

Java

جاوا در ساخت انواع برنامه ها و سرویس ها کاربرد دارد و با JavaScript متفاوت است. شباهت نام این دو زبان به معنای یکسان بودن آن ها نیست. همچنین برای مشاهده هر وب سایتی لازم نیست جاوا روی رایانه کاربر نصب شود؛ فناوری سمت سرور و نیازمندی های دستگاه کاربر دو موضوع جدا هستند.

مرحله اول: یک حوزه را برای شروع انتخاب کنید

ابتدا مشخص کنید بیشتر به ساخت چه چیزی علاقه دارید؛ رابط وب، منطق سمت سرور، برنامه موبایل یا نرم افزار دسکتاپ. این انتخاب دائمی نیست، اما از پراکندگی یادگیری جلوگیری می‌کند. علاقه به فناوری نقطه شروع مناسبی است؛ علاقه به حل مسئله و اصلاح مکرر نتیجه نیز باید در عمل تجربه شود.

مرحله دوم: مبانی و یک زبان را تمرین کنید

یک زبان متناسب با مسیر انتخابی یاد بگیرید و مفاهیم را با تمرین مستقل تثبیت کنید. تماشای آموزش بدون نوشتن و اصلاح کد، شناخت قابل اتکایی از مهارت واقعی شما نمی‌دهد. نشانه پیشرفت این است که بتوانید بدون تکرار خط به خط آموزش، مسئله مشابهی را حل کنید و دلیل انتخاب خود را توضیح دهید.

مرحله سوم: یک پروژه کوچک را کامل کنید

پروژه باید محدود اما قابل استفاده باشد. برای مثال، برنامه مدیریت هزینه شخصی می‌تواند ثبت مبلغ، دسته بندی هزینه، نمایش گزارش و اصلاح اطلاعات را پوشش دهد. تکمیل همین قابلیت ها، همراه با مدیریت خطا و ذخیره درست داده، از شروع چند پروژه بزرگ و ناتمام مفیدتر است.

مرحله چهارم: پروژه را قابل بررسی کنید

نمونه کار فقط مجموعه ای از فایل های کد نیست. توضیح مسئله، راهنمای اجرا، قابلیت های موجود و محدودیت های شناخته شده باید روشن باشند. اگر پروژه گروهی است، سهم خود را مشخص کنید. اگر از یک آموزش شروع کرده‌اید، توضیح دهید چه تغییراتی را خودتان طراحی و اجرا کرده‌اید.

مرحله پنجم: بازخورد و تجربه همکاری بگیرید

بررسی کد توسط فرد باتجربه، کارآموزی یا مشارکت در یک پروژه گروهی، شما را با مسائلی آشنا می‌کند که در تمرین فردی کمتر دیده می‌شوند. خواندن کد دیگران، هماهنگی درباره تغییرات و اصلاح کار بر اساس بازخورد، بخشی از آمادگی برای محیط حرفه ای است.

مرحله اول: یک حوزه را برای شروع انتخاب کنید

ابتدا مشخص کنید بیشتر به ساخت چه چیزی علاقه دارید؛ رابط وب، منطق سمت سرور، برنامه موبایل یا نرم افزار دسکتاپ. این انتخاب دائمی نیست، اما از پراکندگی یادگیری جلوگیری می‌کند. علاقه به فناوری نقطه شروع مناسبی است؛ علاقه به حل مسئله و اصلاح مکرر نتیجه نیز باید در عمل تجربه شود.

مرحله دوم: مبانی و یک زبان را تمرین کنید

یک زبان متناسب با مسیر انتخابی یاد بگیرید و مفاهیم را با تمرین مستقل تثبیت کنید. تماشای آموزش بدون نوشتن و اصلاح کد، شناخت قابل اتکایی از مهارت واقعی شما نمی‌دهد. نشانه پیشرفت این است که بتوانید بدون تکرار خط به خط آموزش، مسئله مشابهی را حل کنید و دلیل انتخاب خود را توضیح دهید.

مرحله سوم: یک پروژه کوچک را کامل کنید

پروژه باید محدود اما قابل استفاده باشد. برای مثال، برنامه مدیریت هزینه شخصی می‌تواند ثبت مبلغ، دسته بندی هزینه، نمایش گزارش و اصلاح اطلاعات را پوشش دهد. تکمیل همین قابلیت ها، همراه با مدیریت خطا و ذخیره درست داده، از شروع چند پروژه بزرگ و ناتمام مفیدتر است.

مرحله چهارم: پروژه را قابل بررسی کنید

نمونه کار فقط مجموعه ای از فایل های کد نیست. توضیح مسئله، راهنمای اجرا، قابلیت های موجود و محدودیت های شناخته شده باید روشن باشند. اگر پروژه گروهی است، سهم خود را مشخص کنید. اگر از یک آموزش شروع کرده‌اید، توضیح دهید چه تغییراتی را خودتان طراحی و اجرا کرده‌اید.

مرحله پنجم: بازخورد و تجربه همکاری بگیرید

بررسی کد توسط فرد باتجربه، کارآموزی یا مشارکت در یک پروژه گروهی، شما را با مسائلی آشنا می‌کند که در تمرین فردی کمتر دیده می‌شوند. خواندن کد دیگران، هماهنگی درباره تغییرات و اصلاح کار بر اساس بازخورد، بخشی از آمادگی برای محیط حرفه ای است.